Waarden als kompas: ontdek wat belangrijk is voor jou

Wat zijn waarden?

Een waarde is iets dat je heel belangrijk vindt in het leven. Het gaat om ideeën, overtuigingen of idealen die richting geven aan hoe je wilt leven en omgaan met anderen. Ze helpen je bepalen wat voor jou goed of fout is, wat wel of niet klopt en waar je je energie en aandacht aan wilt geven. Je kunt het zien als een innerlijk kompas dat je helpt navigeren door het dagelijks leven, vooral op momenten dat je voor keuzes of dilemma’s staat. Ze ontstaan vanuit je achtergrond, opvoeding en levenservaringen en geven richting aan je keuzes, gedrag en relaties – ook als je je daar niet altijd bewust van bent.

Dingen als eerlijkheid, zorg voor anderen, vrijheid, betrouwbaarheid of rechtvaardigheid kunnen zulke richtinggevers zijn. Ze maken duidelijk wat voor jou écht telt en waar je voor wilt staan. Ze zijn niet altijd even zichtbaar, maar hebben wel veel invloed op je gedrag, beslissingen en de manier waarop je in relaties staat. Door je hiervan bewust te zijn, leer je jezelf beter kennen en wordt het makkelijker om keuzes te maken die passen bij wie je diep van binnen bent.

Hoe ontdek je jouw waarden?

Om beter zicht te krijgen op je waarden kun je terugdenken aan momenten waarop je je trots, gelukkig of juist gefrustreerd voelde. Die ervaringen wijzen vaak op waarden die geraakt worden – positief of negatief. Ook kun je jezelf vragen stellen als: Wat motiveert mij echt in werk of relaties? Waar word ik boos of geraakt door? Wat weegt het zwaarst als ik keuzes moet maken?

Om erachter te komen wat jouw (kern)waarden zijn, kun je deze praktische stappen volgen:

• Denk na over een paar momenten in je leven waarin je je heel gelukkig, trots of vervuld voelde. Wat gebeurde er? Welke waarden komen daarin naar voren? Bijvoorbeeld respect, eerlijkheid of creativiteit.
• Let op situaties die je erg frustreren of boos maken. Vaak worden kernwaarden geraakt als iets wat je belangrijk vindt ontbreekt. Bijvoorbeeld: als onrecht je erg raakt, kan rechtvaardigheid een kernwaarde zijn.
• Als je moet kiezen tussen verschillende opties in je leven, wat vind je dan doorslaggevend? Bijvoorbeeld vrijheid boven zekerheid of verbinding boven competitie.
• Wat motiveert je in je werk, relaties of hobby’s? Bijvoorbeeld: wil je mensen helpen (zorgzaamheid) of vind je persoonlijke groei belangrijk (ontwikkeling)?
• Schrijf de waarden op die je zo ontdekt en vul deze aan met onderstaande lijst tot je 10 waarden hebt die je belangrijk vindt.
• Schrap er daarna 5, zodat je op je top 5 uitkomt (incl. degene die je al zelf had bedacht). Dit dwingt je om écht te focussen op wat het belangrijkst is.
• Heb je extra hulp nodig? Je kan ook deze gratis waardentest maken.

Lijst met veelvoorkomende waarden

Wil je dat je coachee er niet alleen over nadenkt, maar ze ook écht concreet maakt en visualiseert?

Bekijk dan ook eens deze coachtechniek ‘Ontdek je kernwaarden-radar’. Dit is een praktische werkvorm die je coachee helpt om de belangrijkste waarden letterlijk in kaart te brengen.

Delen met: